บริษัทจะเติบโตไม่ได้หากขาดบุคลากร ขาดพนักงานที่เปรียบเสมือนฟันเฟืองขับเคลื่อนบริษัทให้ก้าวไปข้างหน้า เครื่องจักรหากขาดเฟืองตัวสำคัญก็ไม่สามารถเดินเครื่องได้อย่างสมบูรณ์แบบเช่นกัน เฟืองเป็นชิ้นส่วนหนึ่งของเครื่องจักร หลายคนคงนึกถึงรูปแบบของเฟืองเป็นลักษณะจานแบนรูปวงกลม แต่จริงๆแล้วเฟืองมีหลากหลายแบบด้วยกัน แต่ละแบบลักษณะก็จะแตกต่างกันออกไป
เฟืองที่ใช้งานกับเครื่องจักรในอุตสาหกรรมต่างๆมีอยู่ 8 ประเภทด้วยกันได้แก่
1.เฟืองเกลียวสกรู (Spiral Gears)
นิยมใช้ในระบบเฟืองส่งกำลังของรถยนต์หรือเครื่องจักรที่ต้องการเปลี่ยนมุมในการส่งกำลัง เป็นเฟืองเกลียวที่ใช้ส่งกำลังระหว่างเพลาที่ทำมุมกัน 90 องศา การใช้งานเฟืองชนิดนี้ส่วนมากจะใช้ในการเปลี่ยนทิศทางในการส่งกำลังของเพลา เฟืองเกลียวสกรูจะถูกนำไปใช้กับชุดเฟืองที่มีการทดรอบมาก การสึกหรอจะเกิดขึ้นค่อนข้างมากเนื่องจากลักษณะการเคลื่อนที่ส่งกำลังของเฟืองจะมีลักษณะในการลื่นไถล (Sliding Contact) ระหว่างผิวของฟันเฟืองคู่ที่ใช้ส่งกำลัง ไม่เหมาะที่จะใช้กับระบบส่งกำลังที่มีกำลังมาก ๆ
รูปตัวอย่างประกอบเฟืองเกลียวสกรู
2.เฟืองตัวหนอน (Worm Gears)
เฟืองตัวหนอนประกอบด้วยสองชิ้นส่วนคือล้อตัวหนอน (Worm Wheel) และตัวเฟือง (Worm Gear) เป็นเฟืองที่มีการทำงานแบบ Self-locking คือ ทำงานในรูปแบบการหมุน แนวเพลาขับและเพลาตามของเฟืองตัวหนอนจะทำมุมกันที่มุมฉาก 90 องศา เฟืองตัวหนอนทำงานเสียงเงียบและมีแรงสั่นสะเทือนเกิดขึ้นน้อย
รูปตัวอย่างประกอบเฟืองตัวหนอน
3.เฟืองดอกจอก (Bevel Gears)
มักถูกนำไปใช้งานในยานพาหนะทั้งทางบกและทางน้ำ เช่น ยานยนต์โดยเฉพาะในระบบส่งกำลังและขับเคลื่อน รถแทรกเตอร์ ใช้ในระบบเฟืองส่งกำลังของเรือ เป็นต้น ลักษณะของเฟืองดอกจอกจะมีรูปทรงคล้ายกับกรวย เป็นเฟืองสองตัวที่ขบกัน ใช้สำหรับส่งกำลังจากเพลาหนึ่งไปยังอีกเพลาหนึ่ง มุมระหว่างเพลาทำมุมกันที่ 90 องศา
รูปตัวอย่างประกอบเฟืองดอกจอก
4.เฟืองเฉียง (Helical Gears)
มีลักษณะคล้ายเฟืองตรง แต่ลักษณะแนวของฟันเฟืองจะไม่ขนานกับเพลาแต่จะทำมุมเฉียง โดยอาจะเอียงไปด้านซ้ายหรือด้านขวาขึ้นอยู่กับการนำไปใช้งานหรือการออกแบบของผู้ผลิต ในการใช้งานเฟืองเฉียง จะใช้เป็นคู่ ฟันเฟืองหนึ่งจะเอียงไปทางซ้ายและอีกฟันเฟืองหนึ่งจะเอียงไปทางขวาในมุมที่เท่ากัน จุดเด่นของเฟืองเฉียงคือสามารถรับ load ได้มากกว่าเฟืองตรงที่มีขนาดเท่ากัน เนื่องจากการที่ฟันเฟืองมีลักษณะเอียงจึงทำให้ความยาวของฟันเฟืองยาวกว่าและพื้นที่หน้าสัมผัสของฟันมีมากกว่าเฟืองตรง เสียงในขณะทำงานของเฟืองเฉียงจะเงียบกว่าเฟืองตรง เนื่องจากการขบกันของเฟืองจะกระทำอย่างนิ่มนวลกว่า เพราะมุมที่เฉียงของฟันเฟืองทำให้เกิดการเหลื่อม (Overlap) กันของฟันเฟืองขณะหมุน
รูปตัวอย่างประกอบเฟืองเฉียง
5.เฟืองเฉียงก้างปลา (Herringbone Gears)
เฟืองก้างปลาถูกพัฒนามาจากเฟืองเฉียง มีลักษณะของฟันเฟืองที่เฉียงเข้าหากันในมุมที่เท่ากัน ทำให้ช่วยลดแรงรุน (Trust)ด้านข้างขณะทำงานได้ซึ่งแรงรุน (Trust) จะมีค่าเท่ากับศูนย์ เฟืองก้างปลาขณะทำงานจะมีเสียงเงียบ สามารถรับ load ได้มากกว่าเฟืองตรง ขณะทำงานเกิดแรงสั่นสะเทือนน้อยกว่าเฟืองตรง ข้อดีของเฟืองชนิดก้างปลาคือ เฟืองจะเลื่อนออกจากกันไม่ได้
รูปตัวอย่างประกอบเฟืองเฉียงก้างปลา
6.เฟืองวงแหวน (Internal Gears)
จะมีลักษณะคล้ายเฟืองตรงคือมีลักษณะเป็นวงกลมแต่ฟันเฟืองจะอยู่ด้านในของวงกลม มีเฟืองคู่กันขนาดเล็กกว่าขบกันอยู่ด้านในอีกทีดังรูป โดยปกติของเฟืองวงแหวนแล้วเฟืองตัวเล็ก (Pinion Gear) ที่อยู่ด้านในจะทำหน้าที่เป็นตัวขับ เช่น เป็นเฟืองสำหรับปั๊มน้ำมันเครื่องของเครื่องยนต์ โดยที่เฟืองตัวเล็กที่อยู่ภายในเป็นตัวขับส่วนตัวใหญ่จะหมุนในลักษณะการเยื้องศูนย์เพื่อดูดน้ำมันเครื่องส่งไปใช้งาน
รูปตัวอย่างประกอบเฟืองวงแหวน
7.เฟืองสะพาน (Rack Gears)
ในหนึ่งชุดของเฟืองสะพานจะประกอบด้วยสองส่วนคือ ส่วนที่เป็นเฟืองขับลักษณะเป็นวงกลมและส่วนที่เป็นเฟืองสะพานมีลักษณะเป็นแท่งยาวตรง โดยฟันเฟืองทั้งสองส่วนวางขบกันอยู่ การทำงานของเฟืองสะพานคือจะใช้ในการเปลี่ยนทิศทางการเคลื่อนที่ จากการเคลื่อนที่แบบหมุนหรือเชิงมุมให้เป็นการเคลื่อนที่แบบเส้นตรงหรือแบบกลับไปกลับมา เฟืองสะพานถูกนำไปใช้งานในการส่งถ่ายกำลังในเครื่องจักรกล การส่งถ่ายกำลังในระบบบังคับเลี้ยวของรถยนต์ ใช้กับเครื่องพิมพ์หรือเครื่อง Plot ขนาดใหญ่ หรือใช้ในอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ ใช้ในเครื่องกลึงยันศูนย์ที่ช่วยให้แท่นเลื่อนเคลื่อนที่ ซ้าย-ขวา หรือใช้ในเครื่องเจาะเพื่อเคลื่อนเพลาเครื่องเจาะให้ขึ้น-ลง
รูปตัวอย่างประกอบเฟืองสะพาน
8.เฟืองตรง (Spur Gears)
เป็นเฟืองที่นิยมใช้กันมากที่สุดในบรรดาเฟืองที่กล่าวมาข้างต้น เนื่องจากสามารถหาซื้อได้ง่าย มีประสิทธิภาพการทำงานที่สูงและง่ายในการประกอบ ไม่มีแรงรุน (Trust) ที่เกิดขึ้นในแนวแกน (No Axial Force) ในขณะที่ทำงาน หน้ากว้างของเฟืองตรงสามารถเพิ่มได้เพื่อให้เกิดผิวสัมผัสที่มากขึ้น จะช่วยลดการสึกหรอให้น้อยลงได้ เฟืองตรงเป็นเฟืองที่มีโครงสร้างง่ายไม่สลับซับซ้อน มีลักษณะเฉพาะคือฟันของเฟืองจะเป็นแนวขนานไปกับรูเพลา มักถูกนำมาใช้ในระบบส่งกำลัง
รูปตัวอย่างประกอบเฟืองตรง